فؤاد افرام البستانى ( مترجم : مهيار )

364

فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى )

شكمش بچه‌ى زنده باشد و با شكافتن شكم او بچه را زنده بيرون آورند . الخُشْف - ج خِشَفَة : بچه‌ى آهو بهنگام تولد . الخَشْف - صدا ، بانگ ، تكان خوردن ، حسّ پنهان ، مترادف ( الخُشْف ) است . الخِشْف - مترادف ( الخُشْف ) است . الخَشَف - يخ سفت و خشك ، حامد نرم . الخَشْفَة - صدا ، بانگ ، حركت و حسّ پنهانى . الخَشَفَة - مترادف ( الخَشْفة ) است . خَشَمَ - - خَشْماً هُ : بينى او را شكست . خَشِمَ - - خَشَماً و خُشُوماً : بينى او فراخ شد ، - الأَنفُ : بوى بينى او دگرگون شد . الخَشْمَاء - مؤنث ( الأَخْشَم ) است . خَشُنَ - - خُشْنَةً و خَشَانَةً و خُشُونَةً و مَخْشَنَةً : زبر و خشن شد . اين واژه خلاف ( نَعِمَ ) و ( لَانَ ) است . خَشَّنَ - تَخْشِيناً هُ : آن را خشن كرد ؛ « خَشَّنَ صَدْرَهُ » : سينه‌ى او را پر از كينه كرد . الخَشِن - ج خِشَان : زبر ، خلاف ( الناعِم و الليِّن ) است ؛ « الجِنْسُ الخَشِن » : بر مردان اطلاق مىشود . الخَشْنَاء - مؤنث ( الأَخْشَن ) است ؛ « كَتِيبَةٌ خَشْنَاء » : لشكر تا دندان مسلَّح . الخُشُوع - مص ، تواضع ، فروتنى . الخُشُونَة - زبرى . ضد ( النعُومَة ) و ( اللِّين ) است . خَشيَ - - خَشْياً و خِشياً و خَشْيَةً و خَشَاةً و خَشَيَاناً و مَخْشِيَةً و مَخْشَاةً [ خشي ] هُ : از او ترسيد و پرهيز كرد . الخَشِي - [ خشي ] : ترسو ، - من النبات : گياه خشك . الخَشِيّ - مترادف ( الخَشِي ) است . الخَشْيَا - ج خَشَايَا [ خشي ] : مؤنث ( الخَشْيَان ) است . الخَشْيَان - [ خشي ] : مترادف ( الخَائِف ) است . الخَشْيَانَة - ج خَشَايَا [ خشي ] : مؤنث ( الخَشْيَان ) است . الخَشِيب - ج خُشُب و خَشَائِب : نامرغوب ، دراز و خشن و بدخوى و جفا پيشه ؛ « جَمَلٌ خَشِيب » : شتر تنومند و سنگين ، - من السيُوف : شمشير تازه ساز كه هنوز برّاق و صيقلى نشده باشد ، - من القِسىّ : نيزه‌ى تراشيده شده . الخِشْيَة - [ خشي ] : مص ؛ « خَشْيَةَ أنْ » : از ترس اينكه . . . الخِشْيَة - [ خشي ] : ترس ، - « خِشْيَةً مِن » : از ترس . الخَشِيَة - ج خَشَايَا [ خشي ] : مؤنث ( الخَشِي ) است . الخَشِيف - [ خشف ] : مترادف ( الخَشَف ) است . الخَشِين - بدخوى و خشن . خَصَّ - - خَصَاصَةً و خَصَاصاً و خَصَاصَاءَ [ خصّ ] : فقير شد ، بىچيز شد ، - - خصّاً و خُصُوصاً و خُصُوصَةً و خُصُوصِيَّةً و تَخِصَّةً و خِصيَّةً و خِصِّيصى و خِصِّيصَاءَ فُلاناً بالشيءِ : آن چيز را به فلانى اختصاص داد و براى او برگزيد ؛ « خَصَّهُ بالودّ » : به تنهائى او را دوست داشت ، - خَصّاً و خُصُوصاً الشيءُ : آن چيز اختصاصى شد . ضد ( عَمَّ ) است ، - الشيءَ لِنَفْسِهِ : آن چيز را براى خود برگزيد ، - هُ بعنايته : او را مورد توجه و اهميت قرار داد ، - هُ بالذِكرِ : به ياد او شد ، - بِهِ نَفْسهُ : او را به خود اختصاص داد ؛ « هَذَا لَا يَخُصُّنى » : علاقه‌اى به آن ندارم ؛ « اخُصُّ مِنهم » : مقصود من درباره‌ى آنهاست سخن مىگويم . الخُصّ - ج أَخْصَاص و خُصُوص و خِصَاص : خانه‌اى كه از ني يا درخت ساخته شده باشد ، كلبه‌ى مىفروش . الخِصّ - ناقص ، كم ؛ « شَهْرٌ خِصّ » : ماه سى كم . خَصَى - - خِصَاءً [ خصي ] هُ : آن مرد را اخته كرد . خُصَى الثَّعْلَبِ - [ خصي ] ( ن ) : مترادف ( السَّحْلَب ) است . خُصَى الكَلْبِ - [ خصي ] ( ن ) : مترادف ( السَّحلَب ) است . الخِصَار - شلوار ، دامن . الخَصَاص - [ خصّ ] : هر شكاف يا سوراخى كه بر درب يا نقاب و مانند آن باشد ؛ « بَدَا القمرُ من خَصَاص الغيم » : ماه از لابلاى ابر ديده شد ؛ « لَمَحْتُهُ من خَصَاص الباب » : او را از سوراخ درب ديدم ، شكاف و فرورفتگى در ديوار و مانند آن . الخُصَاصَة - ج خُصَاص [ خصّ ] : باز مانده‌ى انگور بر درخت پس از چيدن انگورها ، مقدارى كم . الخَصَاصَة - [ خصّ ] : واحد ( الخَصَاص ) است ، بينوائى و بدحالى ؛ « سَدَدْتُ خَصَاصَةَ فلانٍ » : فقر و نيازمندى فلانى را جبران كردم . الخَصَّاف - نعل كوب ، نعل ساز ، دروغگو . الخِصَام - دشمنى ، جدال ، نزاع ، اختلاف . الخُصَّان - [ خصّ ] من القوم : نيكان و بزرگان قوم ؛ « إنَّمَا يفعل هذا خصَّانُ الناسِ » : همانا كه اين كار را بزرگان قوم انجام ميدهند . الخِصَّان - [ خصّ ] من القوم : مترادف ( الخُصَّان ) است . خَصَبَ - - خِصْباً المكانُ : در آن جاى گياه و خير و بركت زياد شد . خَصِبَ - - خِصْباً المكانُ : مترادف ( خَصَبَ ) است . الخِصْب - ج أخْصَاب : بسيارى گياه و خير و بركت ، فراخ روزى و زندگى . الخَصِب - جاى پرگياه و با بركت . خَصِرَ - - خَصَراً اليومُ : روز سرد شد ، - الرجُلُ : سرما دست و پاى آن مرد را زد . الخَصْر - ج خُصُور : كمر انسان ، پهلوى انسان ؛ « خَصْرُ القَدَم » : پنجه‌ى پا . الخَصَر - سرما . الخَصِر - سرد . خَصَّصَ - تَخْصيصاً [ خصّ ] الشيءَ : آن چيز را ويژه كرد . اين واژه ضد ( عَمَّمَهُ ) است ، - هُ